Thời tiết nóng nực, đến chiều hôm sau mẻ rượu gạo đã lên men gần xong. Rượu gạo lúc này không say, mà lại có vị ngọt thanh.
Vì làm từ gạo nguyên chất rất quý, lại ủ cùng nước linh tuyền nên rượu có mùi thơm đặc biệt. Số lượng rượu không nhiều, Trần Thần nếm thử rồi đậy kín túi nhựa, để ủ thêm một đêm nữa.
Sáng hôm sau tranh thủ lúc trời chưa quá nắng, ba cha con cùng nhau ra đồng làm việc. Đến trưa sau khi ăn cơm xong, Trần Bắc định ra ngoài chơi thì bị Trần Thần gọi lại để hái ớt.
"Anh muốn phơi khô ớt à?" Trần Bắc hỏi.
Người trong thôn thường phơi khô ớt để ăn dần khi hết mùa ớt tươi.
Trần Thần lắc đầu: "Không, anh định làm tương ớt."
"Tương ớt?" Trần Bắc vẻ mặt ngơ ngác "Là cái gì vậy?"
"Khó giải thích lắm" Trần Thần nói "Làm xong thì em sẽ biết."
Ở vùng này là ớt thường được phơi khô, muối dưa hoặc ngâm. Nếu nhà nào khá giả thì phi dầu làm ớt sa tế nhưng món này ít người làm vì tốn kém. Nghe nói nhà trưởng thôn trước đây có làm, nhưng mỗi lần chỉ dám múc ra một ít, ăn không đã thèm chút nào.
Các món ớt cay phổ biến sau này thực ra chưa được biết đến ở đây. Ngay cả khi có người nghe qua cách làm, cũng hiếm ai dám đầu tư nguyên liệu để thực hiện.
Nhờ phúc khi ở Nông Gia Nhạc, tay nghề nấu nướng của Trần Thần khá tốt. Cậu biết làm nhiều loại nước chấm.
Với điều kiện gia đình hiện tại, cậu suy đi tính lại chỉ có thể làm món tương ớt.
Hai anh em cùng nhau hái ớt, bóc tỏi, đào gừng non rồi mang xuống hồ rửa sạch. Vì không có máy xay thịt, họ đành băm bằng dao trên thớt.
Ớt hái từ vườn sau được một chậu lớn. Một mình băm thì quá mệt, Trần Bắc chạy sang nhà bác hai mượn thêm thớt và dao. Trần Thần chưa kịp ngăn thì Trần Bắc đã trở về, theo sau còn có hai đứa cháu nhỏ.
Đó là hai đứa con trai của Trần Tiến, Trần Tiến con trai cả của bác hai và cũng là anh họ của Trần Thần. Đứa lớn tên Trần Hoài Sách, đứa nhỏ tên Trần Hoài Chí
Trần Thần vừa băm ớt vừa hỏi: "Hoài Sách, Hoài Chí ăn cơm trưa chưa?"
Trần Hoài Sách đáp: "Rồi ạ."
"Sao không ra ngoài chơi?" Trần Thần hỏi tiếp.
Trần Hoài Sách bĩu môi: "Mẹ cháu ra đồng rồi, ông bà cũng không có nhà, cháu phải trông Hoài Chí."
Trần Bắc nói: "Cháu dẫn em trai đi cùng cũng được mà."
"Mẹ cháu không cho." Trần Hoài Sách buồn bực nói "Mẹ bảo nắng quá, Hoài Chí sẽ bị cháy nắng. Nếu cháu dám dẫn em đi chơi lung tung, mẹ sẽ đánh gãy chân cháu."
Hoài Chí ba tuổi hiểu được chút ít, liền la lên: "Anh hai sẽ không bị đánh!"
Trần Hoài Sách bực mình kéo em mình, Hoài Chí lại tưởng anh trai đang chơi đùa nên càng cười lớn hơn.
Trần Thần thấy thú vị: "Ngoài trời nắng thật, muốn chơi thì đợi chiều mát hãy đi. Ở nhà chơi với nhau cũng vui mà."
Bị ép buộc Trần Hoài Sách đành gật đầu, rồi hỏi: "Chú Thần, sao chú hái nhiều ớt thế? Còn băm hết ra nữa?"
Trần Thần đáp: "Chú làm tương ớt."
Trần Hoài Sách không biết tương ớt là gì liền hỏi: "Ngon không chú?"
Trần Thần: "Ngon lắm."
Trần Hoài Sách: "Vậy thì tốt."
Băm ớt không phải việc nhẹ nhàng. Trần Thần đã cố gắng cẩn thận nhưng lòng bàn tay vẫn rát. Cậu lo Trần Bắc không chịu nổi liền nói: "Tiểu Bắc, ớt cay lắm em đừng băm nữa, để anh làm cho."
Trần Bắc không chịu: "Nhiều ớt thế này, một mình anh làm đến tối cũng chưa xong."
Trần Thần dặn trước: "Vậy lát nữa đừng có khóc nhè vì cay nhé."
Hoài Chí không hiểu gì cũng hùa theo: "Khóc nhè!"
Trần Bắc nổi cáu: "Không có khóc nhè!"
Bận rộn hơn nửa tiếng cuối cùng ớt cũng băm xong. Chỉ còn lại chút tỏi chưa băm, Trần Thần phân công nhiệm vụ: "Hoài Sách, nhóm lửa bếp giúp chú. Tiểu Bắc, em đi rửa nồi rồi đổ rượu gạo vào đun sôi."
Hai chú cháu nghe lời đi làm việc.
Hoài Chí thì cứ nhìn chằm chằm vào nồi rượu gạo, mùi thơm nồng nàn quyến rũ làm nước miếng nhóc cứ chảy ròng ròng.
Không chỉ Hoài Chí, ngay cả Hoài Sách và Trần Bắc cũng thèm thuồng. Rượu gạo thơm ngọt thật, thảo nào ngày xưa bà nội chỉ dám làm vào dịp Tết.
Trần Thần vừa băm tỏi vừa nói: "Tiểu Bắc, chừa lại chút rượu gạo, rồi cho mỗi đứa một chén."
Trần Bắc mắt sáng lên: "Tuyệt vời!"
Lửa bếp đã cháy, nồi rượu gạo sắp sôi. Trần Bắc biết rượu gạo quý, anh trai mình cũng cần dùng nên dù thèm cũng không dám múc nhiều. Cậu nhóc chỉ chừa lại một ít rồi múc nước tráng cái chậu men, cố gắng lấy hết phần rượu gạo còn dính lại. Hoài Sách tinh mắt chỉ vào một chỗ: "Chú Bắc, chỗ này còn kìa."
Trần Bắc xoay chậu: "Chú thấy rồi, làm liền đây. Cháu đi lấy bốn cái chén trong tủ ra đi."
"Dạ!" Hoài Sách nhanh nhẹn mở tủ lấy ra bốn cái chén.
Trần Bắc bắt đầu chia rượu, hai đứa nhỏ đứng bên cạnh nhìn chằm chằm không chớp mắt.
Trần Thần liếc nhìn ánh mắt của chúng, trong lòng chợt chua xót.
Trần Bắc chia xong rượu gạo còn kiểm tra lại cái chậu, thấy chỗ nào chưa sạch thì đổ thêm nước vào tráng rồi đổ hết vào chén, không lãng phí một giọt.
Chia xong ba chú cháu không ai nhúc nhích chỉ chờ Trần Thần.
Trần Thần nói: "Mấy đứa uống trước đi."
Hoài Sách nuốt nước miếng: "Chú Thần ơi, tụi cháu đợi chú uống cùng."
"Không sao đâu" Trần Thần nói "Chừa cho chú một chén là được."
Bọn trẻ ít khi được ăn ngon, không cưỡng lại được sự cám dỗ liền đồng ý ngay. Hoài Chí cầm chén rượu gạo, gọi anh trai: "Anh ơi, rượu gạo!"
Hoài Sách đưa chén cho em: "Cầm cẩn thận nhé, đổ ra là không còn gì uống đâu."
Hoài Chí ngoan ngoãn gật đầu.
Rượu gạo này ủ kỹ, nồng độ cao hơn nhưng vẫn giữ được vị ngọt tự nhiên. Pha loãng với nước thì vừa ngọt vừa thơm ngon không thể tả.
Ba chú cháu mỗi người một chén, nhấp từng ngụm nhỏ, cố gắng kéo dài thời gian thưởng thức. Vẻ mặt ai nấy đều vô cùng sung sướng.
Hoài Chí thốt lên: "Ngọt quá!"
Hoài Sách nói: "Rượu gạo mà, tất nhiên là ngọt rồi!"
Trần Bắc thì thầm trong lòng: "Rượu gạo ngon thật!"
Lúc ba người đang uống rượu gạo thì Trần Thần cũng băm xong tỏi. Cậu đổ hết tỏi vào chậu ớt, gừng và muối đã băm sẵn.
Nồi rượu gạo đã sôi, cả phòng bếp thơm lừng mùi rượu.
Hoài Sách không thêm nhiều củi làm lửa đã tàn. Trần Thần không để ý nữa, lấy muối đổ vào chậu ớt. Lọ muối không đủ làm cậu phải mở gói muối mới khiến Trần Bắc xót không thôi.
"Anh hai, anh cho nhiều muối quá..."
Trần Thần bưng chậu lên bếp, vừa múc rượu gạo vào vừa nói: "Không nhiều đâu, như vậy mới vừa."
Trần Bắc: !!!
Anh trai dùng muối không tiếc tay chút nào!
Múc xong rượu gạo, Trần Thần bảo Trần Bắc đổ thêm nước vào nồi, còn mình thì dùng muỗng khuấy đều ớt, gừng, tỏi, muối và rượu gạo.
Sau khi khuấy đều Trần Thần đổ ớt vào hũ thủy tinh đã rửa sạch. Vì tính toán lượng ớt quá kỹ, lúc hũ đầy rồi mà vẫn còn dư nửa chén, cậu để dành để nấu ăn.
Cậu đổ thêm nước vào hũ rồi đậy nắp lại. Đợi khoảng ba hoặc bốn ngày để khí thoát ra, sau đó đậy kín hũ, mười ngày hoặc nửa tháng sau là có thể ăn được.
Khi Trần Thần làm xong món tương ớt, cậu thấy cái nồi đã sạch bóng như thể vừa được rửa. Ba đứa nhỏ vẫn ôm chén uống nốt chỗ rượu gạo pha loãng.
Không cần phải nói, chỗ nước vừa thêm vào nồi chắc chắn đã bị bọn chúng múc ra uống hết.