“Lý Gia Câu đã đến, ai muốn xuống xe thì nhanh chóng nắm bắt thời gian mà xuống!”
Trên chiếc xe buýt nội thành chật chội, giọng nói lanh lảnh của cô bán vé vang lên đánh thức những hành khách đang mơ màng sắp chìm vào giấc ngủ. Thời tiết nóng bức, chiếc xe buýt như muốn bị thiêu đốt bởi mùi xăng hòa lẫn với mùi mồ hôi nồng nặc từ cơ thể người, tạo thành một thứ mùi khó lòng bỏ qua, khiến người ta hít thở không thông.
"Đi nhanh lên! Muốn xuống thì xuống ngay đi! Không xuống thì lát nữa chen chúc thêm, còn có người đang chờ lên xe nữa!" Cô bán vé liên tục hét lớn.
Trần Thần giật mình mở mắt.
Cậu ngồi dựa vào cửa sổ, ngay bên cạnh là một bà lão đang ôm đứa cháu nhỏ. Đứa bé chừng hai tuổi, đúng độ tuổi nghịch ngợm, lúc thì khóc lúc thì la hét, tay chân không ngừng quẫy đạp, khiến không gian vốn đã chật hẹp của những người xung quanh càng thêm ngột ngạt.
Trần Thần bị ép sát đến mức gần như dính chặt vào cửa kính.
Bên ngoài ánh mặt trời gay gắt thiêu đốt, cửa sổ xe cũng nóng ran khiến đầu óc cậu không ngừng quay cuồng choáng váng. Xung quanh hơi thở tràn ngập đủ loại mùi mồ hôi, làm dạ dày Trần Thần quặn thắt suýt chút nữa nôn thốc nôn tháo.
Không kịp nghĩ ngợi gì, cậu vội vã đưa tay định mở toang cửa sổ đang đóng chặt. Nhưng không biết là do chiếc xe lâu năm thiếu bảo dưỡng hay cửa sổ đã hỏng, tóm lại cậu cố sức kéo mãi mà vẫn không tài nào mở được.
"Đừng phí sức nữa, cửa sổ này không mở được đâu." Bà lão ôm đứa bé bên cạnh lên tiếng.
Trần Thần nhíu mày, cậu thực sự rất muốn nôn. Đặc biệt sau một hồi gắng sức, cảm giác chóng mặt càng thêm dữ dội, trong bụng như sóng cuộn biển gầm.
Cậu bất lực ngồi phịch xuống ghế, hơi thở có phần nặng nhọc, đôi mắt chậm rãi khép lại. Cậu giơ tay lên che hờ mí mắt, ít ra cũng chắn được phần nào ánh sáng chói chang chiếu vào giúp bản thân bớt khó chịu hơn chút ít.
Trời nóng như cái lò lửa mà phải ngồi xe thế này, cả ngày chỉ có hai chuyến nên mọi người lại mang theo đủ loại đồ đạc, khiến trong xe chật chội không chịu nổi. Ai có ghế ngồi thì còn đỡ, chứ không có chỗ thì phải đứng suốt chặng đường. Giao thông cũng chẳng khá khẩm gì, đường sá gập ghềnh, ổ gà ổ voi khắp nơi. Chiếc xe chạy cứ như tàu lượn siêu tốc, kích thích đến mức suýt làm người ta phát điên. Hành khách ồn ào đủ kiểu, thường xuyên bị xóc nảy nghiêng ngả. Nếu không bám chắc, chỉ cần một cú trượt tay là có thể ngã nhào về phía trước mồ hôi văng tứ tung.
Chắc hẳn chiếc xe này quá cũ kỹ, cửa sổ chẳng mấy cái mở được. Người trong xe thì đông, đến cả việc hít một luồng không khí trong lành cũng trở nên xa xỉ. Một đám người vừa bị đánh thức, không chịu nổi nữa bắt đầu càu nhàu phàn nàn về chiếc xe tồi tàn. Có người nóng tính hơn còn hùng hổ mắng chửi om sòm.
Trần Thần vừa nghe những tiếng than vãn chửi rủa quanh tai, vừa cố gắng kìm nén cảm giác ghê tởm đang trào dâng trong dạ dày. Cậậu thầm nhủ ngàn vạn lần đừng để mình nôn ra, nếu không cảnh tượng ngột ngạt này chắc chắn còn kinh khủng hơn nữa.
Chiếc xe buýt lảo đảo tiếp tục lăn bánh. Một lúc sau Trần Thần mới mở mắt, dùng ngón tay che bớt ánh sáng chói chang từ ngoài cửa sổ hắt vào. Đôi mắt cậu miễn cưỡng nhìn ra cảnh vật bên ngoài.
Những ngôi nhà thấp lè tè, con đường núi gồ ghề và cánh đồng lúa với những người nông dân còng lưng làm việc hiện ra trước mắt. Thoáng nhìn qua ai nấy đều mặc quần áo cũ kỹ đến mức bạc màu, duy chỉ có một đứa trẻ mặc bộ đồ quân lục là nổi bật giữa đám đông. Bên hông nó đeo một chiếc cặp sách quân đội kiểu cũ kỹ trông khá lạ lẫm.
Tất cả những điều này chẳng hề giống với vùng nông thôn mà cậu từng biết.
Trần Thần dần dần nhận ra điều gì đó.
Bên cạnh đứa bé hai tuổi lại bắt đầu quấy khóc. Nó chưa nói sõi, chỉ ra sức làm ầm lên đòi ăn.
Bà lão dỗ dành được đứa cháu, đành kéo chiếc túi xách quân đội màu lục từ dưới ghế lên, lấy ra một quả trứng gà. Bà bóc vỏ đưa cho đứa bé và nó ăn ngon lành.
Mùi trứng gà hòa vào không khí vốn đã khó thở càng thêm nồng nặc, khiến người ta chỉ muốn không cần hô hấp mà vẫn sống được thì tốt biết bao.
Điều kỳ lạ hơn cả là Trần Thần cảm thấy bụng mình đang réo lên.
— Đói.
Ban đầu còn định quan sát thêm tình hình xung quanh, nhưng giờ đây Trần Thần chẳng còn tâm trạng đâu nữa. Cảm giác đói khát bỏng rát trong dạ dày ập đến mãnh liệt, các loại mùi hôi vẫn không buông tha cho đường hô hấp của cậu. Sự giày vò từ nhiều phía ấy thực sự khiến cậu khổ sở không chịu nổi.
Phía ghế sau hai người không ngủ được đang trò chuyện rôm rả.
"Ê, nghe nói chưa, thằng con nhà họ Đỗ về rồi đấy."
"Nhà họ Đỗ nào?"
"Còn nhà nào nữa, Đỗ Ái Dân ở Bình Bá ấy, cái nhà mà ai cũng biết!"
"Cái thằng sát thần đó về thật à?" Người phụ nữ giật mình "Không phải bảo năm ngoái nó đi đâu đó hả? Còn buôn bán đầu cơ trục lợi nữa, sao không bị tóm vào tù?"
"Bây giờ đầu cơ trục lợi không còn thịnh hành nữa đâu. Nghe nói ở huyện Vĩnh Hưng nhà mình, không ít người bán trứng gà, bán vải vóc, thậm chí có người dựng quán nhỏ ngay trước cửa nhà, bán cơm bán mì, mà cảnh sát còn chẳng bắt ai cả. Họ bảo chính sách quốc gia đã nới lỏng rồi. Thằng sát thần kia chắc cũng nghe được tin này mà mò về."
"Thế nó đang yên đang lành sao lại về? Làm ăn thất bại à?"
"Ai mà biết được." Người phụ nữ đáp. "Lúc tôi đi bán trứng gà thì nghe người ta kể, cái làng này xóm nọ ai mà chẳng biết chút chuyện lùm xùm nhà họ Đỗ…"
Trần Thần tuy nhắm mắt nhưng không hề chợp mắt được chút nào.
Khi nghe đến những từ như "Bình Bá" “đầu cơ trục lợi” "huyện Vĩnh Hưng" thì trong lòng cậu như nổi lên sóng gió dữ dội. Cậu đã chắc chắn mình vừa trải qua một cú "xuyên không" đúng nghĩa.
Nếu không thì chẳng thể nào giải thích được việc cậu vừa tiễn một nhóm khách ở Nông Gia Nhạc và nằm nghỉ trên giường, mà giờ lại xuất hiện trên chiếc xe buýt này.
Những từ ngữ quen thuộc ấy, cậu từng đọc qua ở đâu đó.
Đúng vậy, cậu đã xuyên vào một cuốn tiểu thuyết lấy bối cảnh thập niên 7/8/90, và lý do cậu nhớ rõ cuốn sách này đến vậy là bởi trong đó có một nhân vật pháo hôi trùng tên với cậu.
Pháo hôi này là người làng Bình Bá, tổ tiên đều làm nông. Ba cậu ta là người thật thà chất phác, mẹ là người trí thức về nông thôn công tác. Cuộc sống tập thể thời đó khó khăn, mẹ cậu ta không cam lòng ở lại làng nên vào năm khôi phục thi đại học, bà kiên quyết ly hôn, bỏ chồng bỏ con để trở về thành phố. Sau đó bà tái hôn với một người khác, làm công nhân ở nhà máy, sống một cuộc đời tương đối viên mãn và không bao giờ quay lại làng Bình Bá nữa.
Điều kiện nông thôn khắc nghiệt ăn không đủ no, càng chẳng có đường kiếm tiền. Vì có một người mẹ như vậy, cậu ta không tránh khỏi bị người xung quanh đàm tiếu chế giễu. Ở trường học, còn bị bạn bè cười nhạo, khiến tâm hồn vốn nhạy cảm của cậu ta càng thêm yếu đuối. Học hành không tốt, cảm giác tự ti càng ngày càng sâu đậm.
Ba cậu ta vất vả bán lương thực để nuôi cậu ta ăn học, nhưng thành tích của cậu ta trước sau vẫn không khá lên. Năm trước thi đại học trượt, cậu ta cắn răng ôn luyện thêm một năm lại trượt tiếp. Đã vậy ba còn nói muốn tái hôn với một góa phụ trong làng. Nỗi lo sợ về một "mẹ kế" độc ác, những câu chuyện ám ảnh trong làng về mối quan hệ mẹ kế - con chồng, làm cậu ta sợ hãi cộng thêm vài cú sốc tinh thần khiến cậu ta hoàn toàn mất phương hướng. Cậu ta quyết định rời bỏ quê hương, tìm kiếm một công việc ở huyện lỵ, mong muốn thoát khỏi gia đình đang dần trở nên xa lạ.
Dù sao cũng tốt nghiệp cấp ba, tuy không đậu đại học nhưng ở thời đại này, cậu ta vẫn được coi là nhân tài hiếm có. Chẳng mấy chốc đã vào làm ở một xưởng sản xuất máy móc nông nghiệp – nơi nam nữ chính trong truyện cũng đang làm việc.
Nữ chính là kiểu người thông minh giàu tình cảm. Cậu ta mới vào xưởng nên tay nghề chưa thạo, bị lãnh đạo phê bình mắng mỏ. Tâm hồn vốn yếu đuối càng thêm đau đớn. Sau đó nữ chính với tư cách một công nhân kỳ cựu đã an ủi cậu ta vài câu, lại thêm xuất thân từ thành phố và dung mạo xinh đẹp khiến cậu ta phải lòng cô. Kết quả thì ai cũng đoán được – tranh giành người yêu với nam chính, chẳng khác nào tự tìm đường chết.
Trong một lần đi giao hàng cậu ta bị lũ cuốn trôi, chết đuối một cách thê thảm.
Dĩ nhiên cuốn tiểu thuyết này lấy góc nhìn của nữ chính làm trung tâm. Chuyện về nhân vật pháo hôi trùng tên này là do Trần Thần tự chắp vá, phân tích từ những chi tiết rải rác trong truyện. Đây là một vai phụ khá nổi bật ở giai đoạn đầu, sau khi chết còn được tác giả dành cho một đoạn hồi tưởng, kể lại câu chuyện của cậu ta theo kiểu ngược dòng.
Từng câu từng chữ thì Trần Thần không nhớ rõ, nhưng nội dung chính cậu nắm rất chắc.
Một trong những điều khiến cậu day dứt là pháo hôi này rất hối hận vì mấy năm qua không về thăm nhà tử tế. Nhiều nhất cũng chỉ lên thị trấn gặp em trai đưa vài đồng tiền, nhưng em lại không nhận còn khuyên cậu ta về nhà xem thử, nói mẹ kế đối xử với em cũng tốt. Đáng tiếc cậu ta chẳng bao giờ trở lại vì mang định kiến với ba và mẹ kế, chưa kể còn bất hiếu bỏ rơi ba mình.
Khi đọc tiểu thuyết Trần Thần từng rất cảm thán. Chủ đề mẹ kế đúng là muôn thuở.
Lúc nhân vật pháo hôi này ra đi, cậu còn để lại bình luận: "Tôi có một người bạn cũng tên Trần Thần, nên khi đọc cứ thấy kỳ kỳ sao ấy." Dưới bình luận đó, toàn bộ hồi đáp đều là: "Đề nghị bạn cậu đọc kỹ toàn truyện đi." Lúc ấy Trần Thần không biết nên khóc hay nên cười, nghĩ rằng có xuyên không đâu mà trùng hợp thế được. Hơn nữa tiểu thuyết lúc sau toàn kể về nam nữ chính kiếm tiền, làm sự nghiệp trong làn sóng cải cách mở cửa, thêm chút tình cảm sướt mướt, cậu chỉ lướt qua cho xong. Ai mà ngờ giờ đây…
Sớm biết thế này lúc trước cậu đã đọc kỹ toàn truyện rồi!